PBM in de las-sector

10/04/2019

Het aantal dodelijke bedrijfsongevallen op de werkvloer stijgt weer. De meeste vinden plaats in de bouw, afvalsector en de industrie, zo blijkt uit cijfers van het ministerie van SZW. Onacceptabel, zegt Coert de Jongste, adviseur Veilig Werken bij Wijngaarden VeiligGoed, leverancier van werkkleding, schoenen en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).

PBM-scan

De Jongste zegt zich grote zorgen te maken over de ongevallencijfers. “Met 75 doden is het aantal dodelijke arbeidsongevallen terug op het niveau van 2016. Dat vind ik verschrikkelijk. Daar moet echt iets aan gebeuren.” De adviseur erkent dat de toename deels te maken heeft met de groei van de bedrijfsactiviteit als gevolg van de groeiende economie. “Maar er is ook te weinig bewustwording over veilig werken. Er is een kloof tussen de wet- en regelgeving en de praktijk. In de Arbowet is vastgelegd dat de werkgever verplicht is om zo veilig mogelijke werkomstandigheden te creëren. Dat betekent dat je – naast het nemen van organisatorische en technische maatregelen – als werkgever meer moet doen dan alleen PBM verstrekken. Je moet bijvoorbeeld ook trainingen verzorgen en kennis delen met je werknemers. Zodat ze weten welk PBM ze waarvoor gebruiken en waar ze hen tegen beschermen. Je moet ook controleren of de PBM daadwerkelijk wordt gebruikt op de werkvloer. Wij proberen met onder meer onze trainingen die kloof te dichten.”

"Jaarlijks overlijden er 3700 mensen als gevolg van een beroepsziekte.
Dát vind ik onacceptabel.”


Die bewustwording onder werknemers is ook belangrijk in de strijd tegen beroepsziekten, aldus De Jongste. “Denk daarbij aan longziekten als gevolg van inhaleren van lasrook en andere schadelijke dampen. Maar ook aan lawaaidoofheid – beroepsziekte nummer één. Omdat de gevolgen pas op de langere termijn merkbaar zijn, gaan veel mensen daar laconiek mee om. Toch zitten talloze werknemers voor hun pensionering met een beroepsziekte thuis op de bank. Wat nog erger is, is dat er jaarlijks 3700 mensen overlijden als gevolg van een beroepsziekte. Ook dát vind ik onacceptabel.”

PBM-Scan
Als adviseur Veilig Werken is Coert de Jongste sparringpartner bij bedrijven die hun veiligheid goed geregeld willen hebben. Hij heeft vaak te maken met de veiligheidskundige of KAM-coördinator. “Die zijn er vanuit hun functie verantwoordelijk voor dat de medewerkers veilig kunnen werken. PBM is daar slechts onderdeel van. Voorafgaand aan PBM moet er eerst gekeken worden naar bronaanpak en technische en organisatorische maatregelen.” De Jongste constateert dat PBM door veel bedrijven als sluitstuk op de begroting wordt gezien. “Ze worden vaak beschouwd als een noodzakelijk kwaad. Maar ze vormen je laatste redmiddel. Uiteindelijk is je PBM je last line of defense en moet PBM doen wat hij op dat moment moet doen: beschermen tegen gevaar.”

PBM-scan

Omdat de veiligheidskundige meer taken heeft binnen het bedrijf is het belangrijk om  structuur te krijgen in het PBM-gebruik en de toepassing ervan. Mede daarom introduceerde Wijngaarden VeiligGoed de PBM-scan. “Met deze scan worden risico’s op de werkvloer geobserveerd en de PBM geïnventariseerd. Vervolgens word de mening van enkele gebruikers gevraagd. Na de spiegeling van wet en regelgeving – de analyse – wordt er een verbeteradvies gegeven”, vertelt De Jongste. “We observeren, inventariseren en analyseren. Het eindresultaat is een matrix waarop op overzichtelijke wijze de juiste PBM is gekoppeld aan de risico’s. In één oogopslag is te zien wat de risico’s zijn per functie en welke PBM’s daarbij horen.”

Het bedrijf heeft inmiddels diverse PBM-scans uitgevoerd. En ook nu staan er enkele in de planning. Maar zijn ondernemingen niet huiverig om de scan te laten uitvoeren? Ze zouden het per slot kunnen beschouwen als een verkapte verkooptruc. “Daar zijn we heel transparant in. Uiteraard kost het uitvoeren van de scan en het opstellen van het advies geld, maar hierdoor hoeven we het juist niet terug te verdienen met verkoop van veiligheidskleding of PBM.”

De Gouden Regels voor leidinggevenden bij goed PBM-gebruik

  • Trek zelf eens een PBM aan en ervaar hoe dit voelt.
  • Bepaal jaarlijks een vast moment waarop je kritisch de PBM tegen het licht houdt.
  • Vraag je medewerkers naar hun gebruik van PBM.
  • Laat je medewerkers tips inbrengen over werkveiligheid.
  • Goed voorbeeld doet goed volgen!


Wat zijn de meest voorkomende missers die De Jongste tegenkomt bij het uitvoeren van de scan? “Twee dingen springen eruit. Veel bedrijven hebben eenvoudigweg te véél diversiteit en keuze in beschermingsmiddelen. Daardoor weten medewerkers niet welk middel ze voor welke functie moeten gebruiken. Het assortiment is té breed en dat schept onduidelijkheid. Wat ook opvalt is dat PBM vaak niet comfortabel is. Een bril die niet lekker zit of een helm die te zwaar is. Daarom gaan wij altijd de werkvloer op om met de medewerkers in gesprek te gaan over comfort en beleving van PBM. Met behulp van een steekproef of enquête over comfort en veiligheidsbeleving adviseren we PBM die passen bij hun persoonlijke behoeften. Het heet niet voor niets Persoonlijke Beschermingsmiddelen. Het is belangrijk om draagvlak te creëren onder medewerkers, zodat ze de PBM daadwerkelijk gaan gebruiken.”


Risico’s
Lasbedrijven vallen qua veiligheid onder de ‘hoog risico’ bedrijven, vertelt De Jongste. Wat zijn daar de grootste gevaren? En welke risico’s worden over het hoofd gezien? “Vaak denkt men het eerste aan de processen waar hitte en open vuur risico’s zijn. Als PBM wordt dan brandvertragende kleding aangeschaft. De vraag die je kan stellen is dan: voldoet deze kleding ook aan de lasnorm EN/ISO 11611? Ook lasrook is een serieus gevaar met grote gezondheidsrisico’s op de lange termijn. Een goede afzuiging is daarom cruciaal. Als een medewerker de laskap afzet en er is lasrook in de ruimte, heb je als werkgever de zaak natuurlijk niet goed geregeld. De ruimte moet goed geventileerd zijn en er moet voldoende ververs capaciteit zijn.”

Ander groot risico voor lasbedrijven betreft gevaarlijke stoffen. “Denk aan lijmen en chemicaliën. Dat is echt onderbelicht. Net als lawaaidoofheid. Dat speelt heel erg in de metaalsector. Piekbelastingen van boven de negentig decibel komen geregeld voor.” Lawaaidoofheid is een sluipmoordenaar, aldus de adviseur. “De schade bouwt zich stapje voor stapje op. Wat je kwijt ben, krijg je nooit meer terug. De effecten merk je pas tien jaar later.” Ook handletsel komt vaak voor onder lassers en metaalwerkers. “Als ze klaar zijn met het lassen of bewerken gaan de handschoenen uit. Maar juist dan kan men zich snijden aan scherpe randen of bramen van het werkstuk. Maar ja, het is misschien ook wel een beetje de ‘ruwe bolster cultuur’ van de sector.”

PBM-adviseur

 

Coert de Jongste
Adviseur Veilig Werken

« naar overzicht